بورسیه استانی ایتالیا یا بورسیه DSU مهم ترین دلیلی است که تحصیل در ایتالیا برای بسیاری از دانشجویان ایرانی ممکن می شود. این بورسیه به نمره و رزومه وابسته نیست. ملاک آن وضعیت مالی خانواده است و برای دانشجوی غیربومی، سالانه تا ۷٬۱۷۱ یورو ≈ ۲٫۳ میلیارد تومان، نرخ ۴ آبان کمک هزینه نقدی، معافیت کامل از شهریه و خوابگاه یا غذای یارانه ای دارد. در این راهنما ارقام رسمی سال تحصیلی ۲۰۲۶/۲۷، مدارک لازم برای ایرانی ها، زمان ثبت نام هر استان و شرایط ویژه امسال را می خوانید.
DSU مخفف Diritto allo Studio Universitario یعنی «حق تحصیل دانشگاهی» است. دولت ایتالیا بودجه این بورسیه را می دهد و سازمان های منطقه ای آن را اجرا می کنند؛ مثلاً ER.GO در امیلیا رومانیا، DiSCo در لاتزیو، EDISU در پیمونته و DSU Toscana در توسکانی. در لومباردی و پادوا خود دانشگاه ها بورسیه را مدیریت می کنند. به همین دلیل به آن «بورسیه استانی» می گویند و درخواست را باید به سازمان همان منطقه ای بدهید که دانشگاهتان در آن است.
این بورسیه برای کارشناسی، کارشناسی ارشد و دوره های یکپارچه دانشگاه های دولتی است و به مدرک زبان یا معدل خاصی نیاز ندارد؛ آن شرایط مربوط به پذیرش دانشگاه است. شرط اصلی، درآمد و دارایی خانواده و بعد از سال اول، پاس کردن تعداد مشخصی واحد است.
وزارت دانشگاه ایتالیا (MUR) مبلغ بورسیه ۲۰۲۶/۲۷ را با دکرت شماره ۱۷۵ (۲۱ بهمن ۱۴۰۴) و ۱٫۴ درصد افزایش اعلام کرده است:
| وضعیت دانشجو | مبلغ کامل سالانه |
|---|---|
| غیربومی (Fuori sede): در شهر دیگری ساکن می شود؛ تقریباً همه دانشجویان ایرانی | ۷٬۱۷۱٫۱۱ یورو ≈ ۲٫۳ میلیارد تومان، نرخ ۴ آبان |
| رفت وآمدی (Pendolare) | ۴٬۱۹۰٫۷۱ یورو ≈ ۱٫۳ میلیارد تومان، نرخ ۴ آبان |
| ساکن همان شهر (In sede) | ۲٬۸۹۰٫۱۶ یورو ≈ ۹۰۹ میلیون تومان، نرخ ۴ آبان |
شرط مالی با دو شاخص سنجیده می شود: ISEE (وضعیت اقتصادی معادل خانواده) و ISPE (شاخص دارایی). سقف ملی سال ۲۰۲۶/۲۷ برای ISEE حدود ۲۸٬۳۴۰ یورو ≈ ۸٫۹ میلیارد تومان، نرخ ۴ آبان و برای ISPE حدود ۶۱٬۶۰۸ یورو ≈ ۱۹ میلیارد تومان، نرخ ۴ آبانست، اما هر منطقه می تواند سقف پایین تری بگذارد:
| منطقه / سازمان | سقف ISEE | سقف ISPE |
|---|---|---|
| امیلیا رومانیا (ER.GO) | ۲۵٬۰۰۰ یورو ≈ ۷٫۹ میلیارد تومان، نرخ ۴ آبان | ۵۰٬۰۰۰ یورو ≈ ۱۶ میلیارد تومان، نرخ ۴ آبان |
| پیمونته (EDISU) | ۲۶٬۳۰۶ یورو ≈ ۸٫۳ میلیارد تومان، نرخ ۴ آبان | طبق فراخوان |
| دانشگاه پادوا | ۲۶٬۳۰۶ یورو ≈ ۸٫۳ میلیارد تومان، نرخ ۴ آبان | ۴۳٬۱۲۶ یورو ≈ ۱۴ میلیارد تومان، نرخ ۴ آبان |
| لومباردی (پلی تکنیک میلان، دانشگاه میلان، پاویا) | ۲۶٬۸۸۸ یورو ≈ ۸٫۵ میلیارد تومان، نرخ ۴ آبان | ۵۸٬۴۵۲ یورو ≈ ۱۸ میلیارد تومان، نرخ ۴ آبان |
| ترنتو (Opera Universitaria) | ۲۶٬۰۰۰ یورو ≈ ۸٫۲ میلیارد تومان، نرخ ۴ آبان | ۵۲٬۰۰۰ یورو ≈ ۱۶ میلیارد تومان، نرخ ۴ آبان |
شرط تحصیلی هم دارد. دانشجوی سال اول باید تا ۹ آذر ۱۴۰۶ (۳۰ نوامبر ۲۰۲۷) دست کم ۲۰ واحد بگذراند (امیلیا رومانیا ۲۵، پلی تکنیک میلان ۳۵ یا ۴۰ و سیسیل ۱۵ واحد)؛ وگرنه بورسیه لغو می شود. قسط دوم سال اول هم معمولاً بعد از کسب ۲۰ واحد پرداخت می شود؛ پلی تکنیک میلان ۳۵ واحد برای مهندسی و معماری و ۴۰ واحد برای طراحی تا ۱۹ مرداد ۱۴۰۶ می خواهد. برای سال های بعد، حداقل واحد بیشتر است؛ مثلاً پادوا برای سال دوم ۲۵ واحد در کارشناسی و ۳۰ واحد در ارشد خواسته بود.
درآمد و دارایی خانواده ای که در ایران زندگی می کند، با ISEE parificato سنجیده می شود؛ نسخه ای از ISEE برای خانواده های ساکن خارج از ایتالیا. ایران در فهرست «کشورهای بسیار فقیر» ایتالیا (دکرت ۱۷۶، ۵ اسفند ۱۴۰۴) نیست؛ پس دانشجوی ایرانی باید مدارک کامل درآمد و دارایی خانواده را ارائه کند. محاسبه را فقط مراکز CAF طرف قرارداد همان سازمان یا دانشگاه انجام می دهند و نتیجه را باید پیش از مهلت به سازمان بورسیه برسانید.
فهرست زیر بر اساس فراخوان ۲۰۲۶/۲۷ EDISU پیمونته است که مدارک ایران را جداگانه نام برده است. سازمان های دیگر هم معمولاً همین مدارک را می خواهند:
جایی که سازمان بپذیرد گرفتن مدارک دشوار است، گواهی سفارت یا کنسولگری ایران در ایتالیا که در Prefettura ایتالیا تأیید شده باشد هم قبول می شود. منبع: فراخوان بورسیه ۲۰۲۶/۲۷ EDISU پیمونته؛ آخرین بررسی: مهر ۱۴۰۵.
فراخوان های ۲۰۲۶/۲۷ همه منتشر شده اند و مهلت اصلی دانشجویان سال اول در بیشتر مناطق تمام شده است. این جدول نشان می دهد هر سازمان چه زمانی درخواست گرفت؛ برای ۲۰۲۷/۲۸ هم احتمالاً فراخوان ها در خرداد تا مرداد ۱۴۰۶ منتشر می شوند و مهلت ها در تابستان است:
| سازمان / منطقه | مهلت سال اول ۲۰۲۶/۲۷ |
|---|---|
| DiSCo لاتزیو (رم) | ۳۱ تیر تا ۱ مرداد ۱۴۰۵؛ ارائه ISEE تا ۱۹ آذر ۱۴۰۵ |
| ERSU پالرمو | ۳۱ تیر ۱۴۰۵ |
| ALiSEO لیگوریا (جنوا) | ۹ مرداد ۱۴۰۵ |
| ERSU کاتانیا | ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ |
| ERSU مسینا | ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ |
| ER.GO امیلیا رومانیا (بولونیا) | ۲ شهریور ۱۴۰۵ |
| ERDIS مارکه | ۶ شهریور ۱۴۰۵ |
| EDISU پیمونته (تورین) | ۱۳ شهریور ۱۴۰۵؛ مدارک کنسولی هم تا همین تاریخ |
| DSU توسکانی (فلورانس، پیزا، سیه نا) | ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ |
| Opera Universitaria ترنتو | ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ |
| ADISURC کامپانیا (ناپل) | ۱۹ شهریور ۱۴۰۵ |
| EDiSU پاویا | ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ |
| دانشگاه پادوا و دانشگاه میلان | ۸ مهر ۱۴۰۵ |
| پلی تکنیک میلان | ۱۷ مهر ۱۴۰۵؛ ISEE تا ۱۴ مرداد |
نکته مهم: مدارک خانواده را باید ماه ها پیش از مهلت جمع کنید، چون ترجمه، لگالیزه و محاسبه ISEE زمان می برد. بعضی سازمان ها اجازه تکمیل بعدی ISEE را هم می دهند؛ مثلاً ERSU پالرمو تا ۹ آذر.
ایتالیا ۲۰ منطقه دارد و درخواست بورسیه به سازمان منطقه ای داده می شود که دانشگاه در آن است. این جدول سازمان مسئول و دانشگاه های دولتی اصلی هر منطقه را نشان می دهد:
| منطقه | سازمان بورسیه | دانشگاه های اصلی |
|---|---|---|
| لاتزیو | DiSCo Lazio | ساپینزا رم، تور ورگاتا، روما تره، توسکیا |
| لومباردی | خود دانشگاه ها | پلی تکنیک میلان، دانشگاه میلان، پاویا، برگامو، برشا |
| امیلیا رومانیا | ER.GO | بولونیا، پارما، مودنا و رجو امیلیا، فرارا |
| پیمونته | EDISU Piemonte | پلی تکنیک تورین، دانشگاه تورین، پیمونته شرقی |
| توسکانی | DSU Toscana | فلورانس، پیزا، سیه نا |
| ونتو | دانشگاه پادوا (بورسیه) و ESU (خوابگاه و غذا)؛ در ونیز و ورونا ESU همان شهر | پادوا، کافوسکاری ونیز، ورونا |
| لیگوریا | ALiSEO | جنوا |
| کامپانیا | ADISURC | فدریکو دوم ناپل، سالرنو |
| پولیا | ADISU Puglia | باری، پلی تکنیک باری، سالنتو |
| سیسیل | ERSU هر شهر | پالرمو، کاتانیا، مسینا |
| ساردینیا | ERSU کالیاری و ERSU ساساری | کالیاری، ساساری |
| ترنتینو | Opera Universitaria | ترنتو |
| فریولی ونتزیا جولیا | ARDiS | تریسته، اودینه، SISSA |
| مارکه | ERDIS Marche | پلی تکنیک مارکه، کامرینو، ماچراتا، اوربینو |
| آبروتزو | ADSU | لاکوئیلا، کیتی-پسکارا، ترامو |
| اومبریا | ADiSU Umbria | پروجا، دانشگاه خارجی های پروجا |
| کالابریا | خود دانشگاه ها | کالابریا، کاتانزارو، رجو کالابریا |
| باسیلیکاتا، مولیزه و واله دائوستا | سازمان یا دفتر DSU منطقه | دانشگاه همان منطقه |
انتخاب منطقه روی سقف ISEE، مهلت ها و احتمال گرفتن خوابگاه اثر دارد. مثلاً سقف ISEE امیلیا رومانیا پایین تر از لومباردی است، اما مهلت ثبت نام لومباردی دیرتر است.
زمان بندی دقیق هر منطقه فرق دارد، اما یک سال بورسیه معمولاً این مسیر را طی می کند (تاریخ ها بر اساس فراخوان های ۲۰۲۶/۲۷). ددلاین های باقی مانده بورسیه استانی ایتالیا تا دی ۱۴۰۵ را در تصویر پایین همین بخش می بینید.
مبلغ کامل بورسیه دانشجوی غیربومی (۷٬۱۷۱ یورو ≈ ۲٫۳ میلیارد تومان، نرخ ۴ آبان) به طور میانگین حدود ۶۰۰ یورو ≈ ۱۸۹ میلیون تومان، نرخ ۴ آبان در ماه است. اینکه این مبلغ چقدر از هزینه ها را پوشش می دهد، بیشتر به اجاره شهر بستگی دارد. میانگین اجاره ماهانه یک اتاق تکی دانشجویی در تابستان ۲۰۲۶:
| شهر | اجاره اتاق تکی در ماه |
|---|---|
| میلان | ۷۰۴ یورو ≈ ۲۲۱ میلیون تومان، نرخ ۴ آبان |
| فلورانس | ۶۲۷ یورو ≈ ۱۹۷ میلیون تومان، نرخ ۴ آبان |
| رم | ۶۱۵ یورو ≈ ۱۹۳ میلیون تومان، نرخ ۴ آبان |
| بولونیا | ۵۸۵ یورو ≈ ۱۸۴ میلیون تومان، نرخ ۴ آبان |
| پادوا | ۴۹۶ یورو ≈ ۱۵۶ میلیون تومان، نرخ ۴ آبان |
| تورین | ۴۷۹ یورو ≈ ۱۵۱ میلیون تومان، نرخ ۴ آبان |
| ناپل | ۴۴۷ یورو ≈ ۱۴۱ میلیون تومان، نرخ ۴ آبان |
| پیزا | ۳۶۴ یورو ≈ ۱۱۵ میلیون تومان، نرخ ۴ آبان |
| میانگین ایتالیا | ۵۷۵ یورو ≈ ۱۸۱ میلیون تومان، نرخ ۴ آبان |
این ارقام از گزارش Immobiliare.it Insights (تابستان ۲۰۲۶) است که رسانه های ایتالیا منتشر کرده اند. چند نکته که حساب را عوض می کند:
این اشتباه ها می توانند درخواستی را که از نظر مالی شرایطش کامل است، از رتبه بندی بیرون بیندازند:
بورسیه بعد از ثبت نام و معمولاً از آبان یا آذر پرداخت می شود؛ پس چند هزینه را باید پیش از آن خودتان بپردازید:
آبان پیمنت همه این هزینه ها را با کارت بین المللی پرداخت می کند و شما مبلغ را با نرخ روز به تومان می پردازید.
برای دریافت مشاوره رایگان، لطفا نام و نام خانوادگی و شماره تماس خود را وارد بفرمایید
"*" قسمتهای مورد نیاز را نشان می دهد
بورسیه DSU مدرک زبان نمی خواهد؛ شرط زبان مربوط به پذیرش دانشگاه است. اگر دانشگاه شما را بدون مدرک زبان پذیرفته باشد، می توانید برای بورسیه هم درخواست بدهید.
بله. کارشناسی، کارشناسی ارشد و دوره های یکپارچه مثل پزشکی همه می توانند درخواست بدهند؛ شرط مالی یکی است و حداقل واحد سال های بعد بین مقطع ها فرق دارد.
دانشجوی دکترا در ایتالیا معمولاً بورس دکترای خود دانشگاه را می گیرد. بعضی فراخوان های DSU دانشجوی دکترای بدون بورس را هم می پذیرند؛ فراخوان سازمان منطقه خود را ببینید.
بورسیه لغو می شود و قسط دوم پرداخت نمی شود. حداقل واحد همه جا ۲۰ نیست: امیلیا رومانیا ۲۵، پلی تکنیک میلان ۳۵ یا ۴۰ و سیسیل ۱۵ واحد می خواهد. شرایط بازپرداخت مبالغ دریافتی را در فراخوان سازمان خودتان بخوانید.
هر منطقه سایت خودش را دارد؛ مثلاً er-go.it برای بولونیا، laziodisco.it برای رم، edisu.piemonte.it برای تورین و dsu.toscana.it برای فلورانس و پیزا. در لومباردی و پادوا، بخش «Diritto allo studio» سایت خود دانشگاه را ببینید.
هزینه ی آزمون، اپلیکیشن فی، سفارت و خرید خارجی را بدون کارت ارزی بپردازید.
